۲۳:۳۴:۵۷ - شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷
داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب
پلورالیسم دینی درعصرظهور
پرینازاسبلی مهاجرانی (آسیب شناس اجتماعی ) پلورالیسم یک رویکرد جدیددر دین است. خاستگاه آن عالم مسیحیت است ولی امروزه این مسئله در میان اندیشمندان مسلمان نیز رواج یافته است.. از مطالعه ادیان مختلف به دست می آید که هر یک از ادیان از مجموعه ای از آموزه های اعتقادی، قوانین و احکام عبادی و حقوقی […]

پرینازاسبلی مهاجرانی (آسیب شناس اجتماعی )
پلورالیسم یک رویکرد جدیددر دین است. خاستگاه آن عالم مسیحیت است ولی امروزه این مسئله در میان اندیشمندان مسلمان نیز رواج یافته است..
از مطالعه ادیان مختلف به دست می آید که هر یک از ادیان از مجموعه ای از آموزه های اعتقادی، قوانین و احکام عبادی و حقوقی و دستور العمل های اخلاقی تشکیل می شود. اگر چه ممکن است اهتمام به عناصر یاد شده در ادیان مختلف یکسان نباشد، ولی هیچیک از ادیان حتی ادیان ابتدایی را نمی توان یافت که فاقد آموزه های اعتقادی، احکام عبادی و حقوقی، و بایدها و نبایدهای اخلاقی باشد.
شکی نیست که هر یک از ادیان در شرایط ویژه زمانی و مکانی پدید آمده و انگیزه و آرمان آنها نیز اصلاح وضع موجود، و هدایت بشر به سوی وضعیت مطلوب بوده است. این مطلب در مورد ادیان آسمانی و وحیانی بسیار روشن است
مسئله حق و باطل، وسعادت و شقاوت از مسایل اساسی در ادیان مختلف بوده است، یعنی هر دینی آموزه ها و احکام خود را حق دانسته، و سعادت بشر را در گرو اعتقاد و عمل به آن آموزه ها و احکام می دانسته است. طبعاً آموزه ها و احکام ناسازگار ادیان دیگر را باطل و اعتقاد و عمل به آنها را مایه ضلالت و گمراهی بشر، و حداقل، محروم ماندن از سعادت و رستگاری راستین می شناخته است.

با این حال، در دوران جدید و روزگار معاصر، برخی از فیلسوفان و متکلمان دینی، در دنیای غرب و جهان اسلام، با نظریه یاد شده که انحصار گرایی دینی نامیده می شود مخالفت کرده و نظریه ای را به نام «پلورالیسم دینی» مطرح کرده اند. از دیدگاه آنان هیچیک از ادیان را نمی توان معیار کامل حق و باطل دانست، یا یگانه راه نجات و رستگاری بشر به شمار آورد. بلکه هر یک از ادیان به صورت نسبی از حقیقت برخوردار بوده، و ایمان و عمل به آموزه ها و احکام آن می تواند بشر را به سعادت و رستگاری ابدی رهنمون گردد
پلورالیسم دینی بدین معناست که ادیان بزرگ جهان، تشکیل دهنده برداشت های متغیر ودرک ودریافت ها وواکنش های گوناگون از حقیقت الوهی اند.پس بنابرعقیده پلورالیسم دینی، همه ادیان الهی وبشری، در کنار هم می توانند زندگی کنند.
معتقدان به پلورالیسم دینی عقیده دارند حقانیت ادیان متعدد را از نوع حق مطلق نمی دانند تا حق بودن یک دین مستلزم باطل بودن نقیض دیگری باشد .
دلایلی که پولاریست ها مطرح میکنند درسه بخش خلاصه می شود .
تفسیرمتون دینی
یکی ازوییژگی های متون دینی صامت بودن آنهاست همانگونه که تاریخ صامت است فهم آن نیازمند مفسری به نام مورخ است مادرفهم متون دینی نیازبه تفسیرداریم لازمه تفسیرمتون دین مانندتفسیرهرمتن دیگرکمک گرفتن از پیش فرضها و پیش فهم های برون دینی هستند ازانجا که بیرون دین متغیروسیال است تفسیرها نیز متنوع خواهند بود آن هم تنوع وتعددی غیرقابل تحول به یک تفسیرواحد واین نوع تنوع نازدودنی ازسویی مقتضای ماهیت متن یعنی ذوبطون بودن وچندلایه بودن ان است وازدیگرسو مولود ساختارادراکی انسان است بس همه تفسیرها حق هستند وحق متکثرنه واحد وذومراتب .

تفسیروتجربه دین
تجربه دینی به معنای مواجهه با امر مطلق و متعالی است این مواجهه برای هر کسی با صورتی و حتی صورت هایی متفاوت اتفاق می افتد.
بیان این تجارب متعدد به زبان و مفهوم سازی آنها، ورود در عرصه تفسیر آن تجارب است و این تفاسیر به دلیل ساختار چند پهلوی «امر مطلق و متعالی» و نیز محدودیت ادراک آدمی بسیار متفاوت و متعدد است چرا که دیدگاه حسی و تجربی و عقلی محض به واقعیت مانند نظر کردن به فیل در تاریک خانه است که هیچوقت موفق به؛ به چنگ آوردن همه واقعیت آن گونه که هست نمی شود و تا آدمی در قفس آدمیت است حکمش همین است.
پس هرکس دارای درک و تفسیری از واقعیت مطلق و متعالی است که در عین حق مطلق و کامل مطلق نبودن باطل مطلق و محض نیز نیست بلکه بهره مند از حق است (مدل اشاری حق). پس تفسیرهای تجاربِ دینی نیز دارای تنوع و تعدد است، آن هم تعدد و تنوعی حق و فروناکاستنی به وحدت و این یعنی تکثر و پلورالیسم دینی.
هادی بودن خدا
آنچه مسلم است اینکه: ادیان مختلفی وجود دارد و هر کدام خودشان را حق می دانند و در درون هر دین نیز فرقه هایی وجود دارد و به اعتقاد هر فرقه اکثریت مردم دنیا گمراهند و باطل در حالی که آفریننده انسانها؛ رحیم، لطیف و هادی است و انسانها را حق طلب، عاقل و مختار آفریده است و نتیجه چنین امری باید این باشد که خداوند به اقتضای رحمتش علاوه بر توان طاعت و بندگی و حق پویی؛ حتی انگیزه لازم این امر (لطف) را برای هدایت بشر به سوی سعادت در اختیار او قرار داده باشد و انسان نیز به کمک رسول باطنی اش (عقل) طریق حق را اختیار و پذیرای هدایت الهی باشد. و این یعنی اینکه: «ادیان مختلف راههای گوناگون برای درک و تجربه کردن یک واقعیت الوهی غایی اند».
لذا پلورالیست ها وجودِ همه ادیان الهی و حق بودن آنها را مقتضای هادی بودن خدا و ماهیت خلقت انسان ها می دانند و معتقدند اگر فقط فرقه کوچکی یا پیروان دین خاصی در راه هدایت باشند و بقیه دینداران (نه ملحدان) در ضلالت و گمراهی راه بپیمایند پس مصداق هدایت الهی کجاست؟ و هادی بودن خدا کجا تجلی نموده؟ و آیا در این صورت هادی بودن خدا اسمی بی مسمی نخواهد بود؟ آنها با پذیرش این نظر صوفیانه که: بهشت را به بهانه می دهند نه به بها معتقدند خداوند بهانه نمی گیرد که مردم را به جهنم ببرد بلکه بهانه می گیرد که به بهشت ببرد.
پلورالیسم دینی در بعد عملی در طول تاریخ اسلام وجود داشته است. پلورالیسم دینی را بین دو فرقه از یک مذهب یا بین دو مذهب از یک دین و یا حتی بین دو دین مطرح کنیم . مثلاً آن را بین اسلام، مسیحیت و در نظر گرفت که پیروان این ادیان بدون هیچ برخورد فیزیکی با یکدیگر بصورت مسالمت آمیزدریک منطقه زندگی میکنند. در حالی که هر کدام خود را حق و دیگری را باطل میداند و حتی با یکدیگر مباحثات و مناظراتی هم انجام میدهند..
در اسلام چنین چیزی وجود دارد. قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه اطهار(علیهم السلام) مسلمانان را به داشتن چنین روابطی توصیه میکنند. وحدتی که ما امروزه در شعارهایمان مطرح میکنیم و شیعه و سنّی را بدان دعوت مینماییم، در زمان حضرت صادق (علیه السلام) نیز مطرح بوده و آن حضرت شرکت در نمازها و تشییع جنازه برادران اهل سنّت را توصیه میکرده اند..
از بیمارانشان عیادت مینموده و از هر کمکی که میتوانسته اند نسبت به آنها مضایقه نمیکرده اند. حتّی فراتر از این، از صدر اسلام رابطه مسلمانان با اهل ذمّه دوستانه و صمیمانه بوده و با یکدیگر معامله یا مشارکت میکرده و به یکدیگر وام میداده و از بیماران یکدیگر عیادت مینموده اند. اما در عین حال از حیث نظری و فکری هر کدام از آنها دین خود را بر حق میدانسته است.
اندیشمندان مسلمان اعم از شیعه و سنّی در این تردیدی ندارند که زندگی مسالمت آمیز با اهل کتاب پذیرفته شده است. هر چند بین این دو فرقه در نحوه این معاشرت ها تفاوت هایی هست. اما در هر صورت راه حل هایی برای مسائل مشترک و ارتباطات وجود دارد. البته این موضوع به معنای تأیید مذهب آنها نیست. حتی میتوان گفت به نظر اسلام در صورت امضای قرارداد صلح با مشرکان میتوان، به حکم ثانوی، با آنان همزیستی مسالمت آمیز داشت; کمااینکه در صدر اسلام ما شاهد صلح پیامبر (ص) با مشرکان و قرارداد عدم تعرّض به جان و مال بین دو طرف هستیم. برخی روایات وجود دارد که پیروان دیگر طبق روایت های مختلف ادیان آسمانی پس از ظهور حضرت مهدی (علیه السلام)نیز بر کیش خود باقی می مانند، این سوال مطرح میشود که پلورالیسم در آن عصر وجود خواهد داشت؟
پس از ظهور، اکثر مردم، به ویژه اهل کتاب، به اسلام روی خواهند آورد. افرادی که اسلام نمی آورند، دو دسته اند: اهل کتاب وکافران. سرنوشت اهل کتاب به شرط پرداخت جزیه، در قلمرو حکومت مهدوی می توانند زندگی کنند دلایل بر این مدعا:
۱. قرآن می فرماید:
با کسانی از اهل کتاب که به خدا وروز بازپسین ایمان نمی آورند وآن چه را خدا وفرستاده اش حرام گردانیده اند، حرام نمی دارند ومتدیّن به دین حق نمی گردند، کارزار کنید تا با کمال خواری به دست خود جزیه دهند.
۲. رسول اکرم (ص) پس از استقرار حاکمیت، حکم جزیه را درباره ی اهل کتاب ساکن در قلمرو حکومتی خود اجرا کرد. از ویژگی های حضرت مهدی (علیه السلام) این است که به سیره ی پیامبر اسلام (ص) عمل خواهد کرد:
مهدی (علیه السلام) هم چون من گام برخواهد داشت، بی آن که خطایی کند.
.اما کافران یا مشرکند ویا منکر خدا. حضرت مهدی (علیه السلام) در ابتدا آنان را نیز مانند اهل کتاب با استدلال های منطقی به اسلام فرامی خواند، ولی اگر آنان عناد ورزند واسلام نیاورند، بنابر روایات واجماع منقول از صاحب جواهر، به دست امام مهدی (علیه السلام) کشته خواهند شد. همه ی روایاتی که گویایِ کشف مواریث پیامبران (علیهم السلام) واستخراج کتاب های ادیان واحتجاج با هر قومی بنابر کتاب آن قوم هستند، با شروع به قتل اهل کتاب در ابتدای عصر ظهور تعارض دارند حضرت مهدی (علیه السلام) با پیروان کتاب های آسمانی گفت وگو می کند وبا استدلال های منطقی واستناد به کتاب های آسمانی تحریف نشده ی آنان و وتنها افرادی را خواهد کشت که با آن حضرت بجنگندوعنادکنند.
نتیجه اینکه
حضرت مهدی(ع)با ادیان آسمانی با توجه به آزادی عقیده و نبودن اجبار و اکراه در امر دین، همانند سیره و رفتار رسول گرامی اسلام(ص)و امام علی(ع) که در زمان حکومت خویش، در برخورد با اهل کتاب به صورت مسالمت آمیز رفتار نمودند؛ عمل خواهد کرد و یا به بیانی دیگر ایشان در عین پذیرش انحصار گرایی بر حق اسلام، به نوعی قرائت از پلورالیسم دینی، یعنی پلورالیسم رفتاری که مورد پذیرش اسلام، عقل و منطق است معتقد خواهد بود و به آن عمل خواهد نمود

تبليغات
تبلیغات در آیرال خبر اعطای نمایندگی بیمه نیکاد تابناك وب تابناك وب تابناك وب